Sống thế nào? (III. Tu thân)

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Go down

Sống thế nào? (III. Tu thân)

Bài gửi by nobita on Tue 08 Feb 2011, 10:26 am

Có lý tưởng là điều kiện tiên quyết để thực hiện chí lập thân, nhưng thực hiện được lý tưởng hay không lại còn do ta có đủ tài đức hay không, mà muốn đủ tài đức cần thiết ta phải tu thân, phải sửa mình, phải học những điều hay bỏ những cái dở . Mục tiêu của là rèn luyện tu dưỡng bản thân về cả ba mặt đức , tài và sức khỏe sao cho đạt được mức cao nhất về từng mặt tùy theo khả năng , điều kiện từng người . Trong ba mặt đức , tài và sức khỏe , phải coi đức là gốc , trong đức phải coi trọng ý thức chính trị , lòng trung thành với lý tưởng cách mạng của Dân tộc:
" Từ vua đến dân , ai ai cũng lấy việc tu thân làm gốc " (Tăng Tử)
" Thành tựu lớn nhất ở đời là dần dần tự cải tạo để cuối cùng bạn biết cách sống"(W.Rhodes)
" Con người trở nên vĩ đại nhờ biết tự điều chỉnh và tự giáo dục" ( V.Cousin)
" Cho đến khi anh sửa được chính mình , anh không thể sửa được người khác" (Danh ngôn Trung Quốc)
1. khó khăn của việc tu thân :
" Đánh thắng mười vạn quân không bằng tự thắng lòng mình"(Đức Phật Thích Ca)
" chiến thắng lớn nhất là chiến thắng bản thân mình" ( C. Bairown)
" Áp đặt ý chí cảu mình cho kẻ khác là một sức mạnh, tự áp đặt ý chí của mình cho chính bản thân là một sức mạnh lớn hơn nữa"(L.Tolstoi)
"mọi người đều hấp thụ hai thứ giáo dục : Một do người khác tặng mình và thứ kia quan trọng hơn nhiều , do chính mình tự tặng cho bản thân" (Edward Gibbon)

Vì sao việc tu thân lại khó khăn như vậy ?

a) trước hết là vì :
Điều tiên quyết để tu thân là phải tự biết mình mà tự biết mình lại rất khó . Không tự biết mình có điều hay điều gì dở thì không tu thân được vì không biết phát huy cái gì, khắc phục cái gì.
"Tự mình không biết mình thì là một điều hại lớn" ( Lã Thị Xuân Thu)
" biết người khác là khôn ngoan , tự biết mình còn khôn ngoan hơn" ( Lão Tử)
Tự biết mình còn khôn ngoan hơn bởi vì biết mình thì tu thân hiệu quả ,đức tài sẽ phát triển , ta sẽ có đầy đủ sức mạnh để chiến thắng đối phương , cho nên trong binh pháp Tôn Tử có câu :" biết mình, biết người , trăm trận đánh , trăm trận thắng"
Tự biết mình ần thiết như vậy nhưng tự biết mình lại rất khó khăn, do lòng tự ái không đúng đắn , ta thường lừa dối mình chỉ có hay chứ không có dở, chỉ có ưu chứ không có khuyết , ... đấy là trở ngại lớn cho việc tu thân .
" chẳng có ai bị người khác lừa dối bằng chính mình lừa mình" (G.Graville)
" Trong mọi kiểu lừa dối , tự lừa dối mình là tệ hại nhất " ( Stendhal)
Nhược điểm nghiêm trọng :" Không biết mình, tự lừa dối mình " được nhà thơ Páp La Fontaine đả phá trong bài ngụ ngôn " Caí túi hai ngăn" : túi hai ngăn vắt qua vai , ngăn trước ngực đựng toàn bộ ưu điểm của người đeo túi ,và toàn bộ khuyết điểm của người khác ; ngăn phiá sau lưng đựng toàn bộ khuyết điểm của người đeo túi và ưu điểm của người khác . Vì thế người đeo túi chỉ luôn trông thấy ưu điểm của mình và khuyết điểm của người khác , mà không thấy điều ngược lại : " Thượng đế đã sinh ra chúng ta là những người đeo túi hai ngăn , tất cả cùng một kiểu"
Trong thực tế cuộc sống , không ít người trong chúng ta thường tự đánh giá mình sai lệch , chỉ có hay, không có dở, việc gì tốt thì bảo do mình , việc gì hỏng thì đổ tại khách quan :
" mất mùa đổ tại thiên tai , được mùa lại bảo thiên tài của ta"

b) thứ nữa là vì:
Lý do khác là vì cuộc đấu tranh giữa cái thiện và cái ác liên tục diễn ra trong ta dai dẳng quyết liệt. Ngạn ngữ Pháp có câu :" Trong mõi con người đều có một ông thánh và một con vật" . Ông thánh tượng trưng cho cái thiện , con vật tượng trưng cho cái ác . Nếu ta kiên định tu thân , ông thánh buộc con vật nằm im; ngược lại nếu ta lơ là trong việc tu thân , con vật trỗi dậy phá phách . Cho nên có thể nói : " Khoảng cách giữa đạo đức và thói xấu hẹp đến nỗi vừa đủ cho hoàn cảnh chen vào " (F.M.Braude). Nghĩa là chỉ cần có một hoàn cảnh thuận lợi là thói xấu xuất hiện ngay ." Hoàn cảnh tạo ra thằng ăn cắp " là vậy .
Việc tu thân để giữ gìn và phát huy nhân phẩm thật khó khăn , cho nên Khổng Tử đã phải thốt lên rằng :"vi nhân nan" . Muốn giữ được vẹn toàn đạo đức trọn đời , ta không bao giờ được buông lỏng việc tu thân mà hàng ngày phải tự kiểm điểm tư tưởng và hành động xem đúng sai thế nào để kịp thời phát huy hay sửa chữa .
" Người không nào cũng dành vài giờ trong ngày để suy ngẫm" (Cabalêro)
" Người ta tối đến , trước khi đi ngủ , thử xem trong một ngày:

* ăn ở với cha mẹ đã hết lòng chưa ?
* đối với kẻ dưới đã thể tất hay chưa?
* chơi với bạn bè đã tránh kẻ dở gần người hay chưa?
* Nói ra câu gì đã không thẹn với lương tâm chưa ?
* đãi người ngoài đã không thất lễ hay chưa ? "( Từ Mi Vân)

2. Phải tu thân từ trẻ và suốt đời :

a) Ta phải tu thân từ trẻ vì khi ta còn trẻ tâm hồn trong trắng, trí óc minh mẫn , thể lực cường tráng , ta học điều hay bỏ điều dở , nhanh nhạy hơn nhiều khi tuổi đã cao .
" Nhân đức được truyền bá theo tôi là nhờ giáo dục thế hệ trẻ còn hơn nhiều là do khuyên răn người lớn" ( Franklin)
Và cũng ngay từ khi còn trẻ , ta phải phấn đấu sớm bỏ ngay các thói xấu mắc phải không để cho chúng thành thói quen , thành bản tính thì khó sửa vô cùng , đồng thời ta phải tích cực luyện tập lấy nhiều thói quen tốt :
" Thói quen lúc đầu là mạng nhện , sau là dây cáp"( Ngạn ngữ Tây Ban Nha)
" Những sai lầm không sửa chữa được ngay , dần dần trở thành một phần của tâm hồn"( L.Leonlop)
" thói quen là bản tính thứ hai" ( Cicaro)
" Núi đồi có thể di chuyển nhưng bản tính con người thì không đi đâu hết" (Ngạn ngữ Ba Tư)
Đã thành dây cáp thì chặt đứt rất khó , đã thành một phần tâm hồn thì gột rửa rất khó , đã thành bản tính thì thay đổicàng khó hơn ... nên mới có câu : " đánh chết cái nết không chừa"
Điều nguy hiểm là những thói quen xấu nếu không diệt trừ thì sẽ phát triển thành những thói quen xấu lớn hơn, nguy hại hơn :
" Ai ăn trộm quả trứng sẽ ăn trộm con bò" ( Danh ngôn Pháp)
" Bé trộm gà , cả trộm trâu , lâu lâu làm giặc"

b) Phải tu thân suốt đời vì xã hôi phát triển , điều kiện sinh hoạt vật chất - văn hóa của xã hội thay đổi thì con người cũng thay đổi theo. Cho nên giả thiết thời trẻ ta tu thân tốt , công danh sự nghiệp vẻ vang ,nhưng khi tuổi đã cao , nếu do thỏa mãn , ta lơ là việc tu thân chua chắc đeã giữ được vẹn toàn phẩm chất cho đến trọn đời . Ta phải tu thân suốt đời vì ở bất kỳ lứa tuổi nào con người cũng không bao giờ là toàn thiện, toàn mỹ :
" Nhân vô thập toàn" , " Dưới gầm trời không ai là không bao giờ sai lầm " (Danh ngôn Pháp)
" Chỉ có hai loại người không có khuyết điểm : đó là đứa trẻ mới lọt lòng và người đã nằm trong săng" ( Hồ Chí Minh)
Tóm lại , ta phải tu thân suốt đời và tu thân thời trẻ có tầm quan trọng đặc biệt vì nó rất có hiệu quả , và nó lại là cái nền cho tu thân suốt quãng đời còn lại . Tiếc thay , không ít người vì không có chí lập thân , không có lý tưởng đã bỏ phí những năm quý báu của phần đầu cuộc sống của mình , không chịu tu thân từ trẻ , khiến phần đời còn lại phải chịu hậu quả ,ảm đạm vô cùng ! " Rất nhiều người dùng phần thứ nhất đời sống của mình để làm khổ phần kia " (Isail)
( còn tiếp)
avatar
nobita
Quản trị
Quản trị

Nam
Tổng số bài gửi : 90
điểm điểm : 140
Đến từ : Những mùa thu

Xem lý lịch thành viên

Về Đầu Trang Go down

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Về Đầu Trang


 
Permissions in this forum:
Bạn không có quyền trả lời bài viết